Perşembe, 20 Ocak 2022      

Kategori /Alerji

Çocuklarda Astım

Çocuklarda Astım

Çocuklarda Astım

     Çocukluk çağında en sık rastlanan akciğer hastalığıdır. Akciğerde hava akımını sağlayan bronşlarda daralma sonucu hastaların şikayetleri ortaya çıkar. Astımlı hastaların solunum yoluna giren tetikleyici faktörler ( toz, viral ajanlar, alerjenler) hava yolunun kasılmasın artırır. Buna hava yolu aşırı duyarlılığı denir. 
Solunum yolunda aşırı kasılmaya neden olan faktörler sigara dumanı, çeşitli alerjenler (polen, toz vb) veya virüs gibi mikroplardır. Bunlar akciğerde kasılma ile hastada nefes darlığı, öksürük ve balgam artışı olmaktadır. Astımda ki en önemli olay akciğerde bronşların daralmasına neden olan bu faktörlerin ortadan kalkmasıyla veya hastanın tedavi edilmesinden sonra bronşların normal haline dönmesidir.  Buna reversibilite (geri dönebilme) denir. 

Astıma Neden olan Faktörler    

     Çocukluk çağında astımın nedeni çevresel maruziyet ile kişisel yatkınlığın bir kombinasyonudur. Ortamda bulunan hava (inhaler) alerjenler, sigara dumanı, viral solunum yolu enfeksiyonları ile kişinin duyarlılığı varsa (hava yolu aşırı duyarlılığı) astım semptomlarının oluşmasını sağlar. 

Astım farklı alerjenlerle neden olmakta. Ülkemizde en sık neden olan ev tozu akarlarıdır. 
Akarlar, nemli ve sıcak bölgelerde; halı, yatak yastık yorgan gibi eşyalarda yaşar. Akarın asıl alerjik olan dışkısıdır. Gözle görülemeyecek kadar küçük olan akar dışkısı hava yolu ile solunum yollarına girerler ve duyarlı kişilerde astım şikayetlerinin oluşmasına neden olurlar.

Akarlar dışında bir çok faktör astımda şikayetlerin başlamasında tetikleyici faktörler arasında tutulmuştur. Bu faktörlerden bazıları;

  • Bitkilerin ortama saçtığı polenler,
  • Kedi köpek, kuş, 
  • Hamam böceği, 
  • Sigara dumanı, parfüm, 
  • Yumuşatıcılar, temizlik maddeleri, deterjanlar, 
  • Hava kirliliğine neden olan egzoz dumanı, baca dumanı sayılabilir. 

Astım Oluşumu Önlenebilir Mi?

     Astım oluşumunu önlemede en etkin yol ilk 6 ay sade anne sütü ile beslenmektir. Bunun yanında GDO’lu gıdalardan uzak durmak, lezzet veya renk vermesi için  boya maddeleri eklenmiş gıdalardan uzak durmak, ayrıca sigara dumanından uzak tutmak basit önlemlerdir. 

Çocuklarda görülen iki astım tipi vardır:
A-) Solunum yolu viral enfeksiyonları ile tetiklenen erken çocukluk döneminde görülebilen tekrarlayan hışıltı
B-) Çocukluk ve genellikle erişkin dönemde de devam eden  alerji ile ilişkili olan kronik astımdır.   
Yapılan çalışmalarda astımlı hastaların yaklaşık %80’i altı yaşından önce hastalığın başladığı bildirilmiştir. Yine yapılan çalışmalarda astımın ilk tipi olan tekrarlayan hışıltısı olan çocuklarda çoğu astımı geçirir.

Astım İçin Risk Faktörleri Var Mı? 

  • Ebeveynlerde astım varlığı.
  • Hastada alerjik hastalık varlığı
    •     Atopik dermatit (alerjik egzema)
    •     İnhaler alerjen varlığı
    •     Alerjik rinit
    •     Besin alerjisi varlığı.

Astımda Hangi Semptomlar Görülür

En sık görülen öksürük ve soluk verirken hışıltının olmasıdır. sık görülen semptomlar şunlardır;

  • Öksürük
  • Nefes almada güçlük
  • Nefes vermede güçlük
  • Balgam
  • Huzursuzluk
  • Etrafa ilgisinin azalması

Astım Tanısı Nasıl Konur?

     Her öksürük, balgam hışıltı astım değildir. Tedavi başlamadan önce ayırıcı tanıya astımı taklit eden birçok faktörleri dışlamak gereklidir. Bu hastalıklardan bazıları;

  • Reflü varlığı
  • Rinosinüzit
  • Trakeomalazi
  • Kistik fibrozis
  • Ülkemizde en büyük sonuçlardan birileride tüberkülozdur. Maalesef ülkemizde tüberküloz kronik öksürük hırıltı yapabilir. 

     Astım hastalığında tanısında 6 yaş ve üzeri çocuklarda solunum fonksiyon testi yapılmalıdır. 
     Yine astımlı hastalarda alerjik nedenler düşünülüyorsa alerji testleri yapılmalıdır. Bu testler kan testleri, deri delme testi dediğimiz testlerdir. 

Astım Nasıl Tedavi Edilir

     Astım tedavisine çevredeki alerjenlerden ve tetikleyici maddelerden arındırma ile başlanmalıdır. Çocuğun havası temiz bir ortamda yaşaması gerekir. "Alerjik Hastanın odası nasıl Hazırlanır" önlemlerini doktorunuzdan bilgisini alınız. Astım tedavisinde kullanılan ilaçların çiğneme tableti, toz, solüsyon şeklinde olmaları ve bunlar için özel araçların doğru ve basit kullanımı ile son yıllarda astım ataklarının azaldığı görülmüştür. 
İlaç Tedavileri semptom giderici ve kontrol ediciler ikiye ayrılmaktadır. 
Semptom giderici ilaçlar sadece belirtileri kontrol eder. Kısa süreli kullanımı vardır. 
Kontrol Edici Tedaviler: Bu tedavi grubundaki ilaçlar hastalığın belirtilerini kontrol eden ilaçlardır. Devamlı kullanılır.  
Astım tedavisinde kullanılan ilaçların çok büyük kısmı kortizon içermektedir. Bu durum ailelerde tedirginlik yaratabilmektedir. Ancak uzun yıllar boyunca kullanılarak ve denenerek yararlı bulunan bu ilaçlar, usulune uygun kullanıldıklarında, uygun doz ve süre ile verildiklerinde tedavide çok yararlı olabilirler ve yan etkileri çok düşüktür.
İlaçlı buhar tedavisi  3 yaş altında nebülizatör ile  veya 3-6 yaş arası aerochamber (aracı maskeli tüp) ile kullanılmalıdır. 

Aerochamber:

İlacı ileten bir tüp ve burun-ağızı içine alan maskesi olan bir alettir. Küçük çocukluk döneminden itibaren kullanılabilir.

Nasıl kullanılır;

Öncelikle ilaç  birkaç kez sallanır ve ilacın kapağı çıkartılır.

Aracı tüpün (aerochamber) alt ucuna ilaç DİK olarak yerleştirilir. 

Çocuğunuz oturur durumda iken aracı tüp maskesini (ağız ve burunu  kapatacak şekilde) hastanın yüzüne oturtunuz. Maske yüze tam oturmalı. 

İlaca bir (puf) sefer basınız. Bu işlem maske yüze yerleştirildikten sonra yapılmalı ve maske oynatılmamalıdır. İlaç sıkıldıktan sonra ağızdan nefes alıp verme işlemi başlamalıdır. 6-10 defa nefes alıp verme işlemi yapılmalı.

Her seferinde bir puf  kullanılır. İkinci bir puf önerildi ise 2 dakika sonra aynı işlemi tekrar ediniz. 

Aracı tüp haftada bir kez temizlenmeli. Temizleme işlemi aracı tüpün arka parçası sökülerek ılık su ile dolu ve sıvı bulaşık deterjanı eklenmiş bir leğenin içinde 15 dakika bekletilir. Temizlendikten sonra durulama suyunda bekletilir.  Bu işlemlerden sonra kurulama işlemi için temiz bir havlunun üzerine bekletilir. Kesinlikle kurulama  yapılmamalı. 

 

Dr. Süleyman NAZOĞLU

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Facebookta Paylaş Twitter Paylaş Whatsapp Paylaş

Alerji