Perşembe, 20 Ocak 2022      

Kategori /Alerji

ÇOCUKLARDA BESİN ALERJİSİ

ÇOCUKLARDA BESİN ALERJİSİ

ÇOCUKLARDA BESİN ALERJİSİ

          Besin allerjisi nedir: Besin veya besin katkı maddesi alındıktan sonra gelişen her türlü istenmeyen reaksiyona denir. Bu reaksiyonlar her zaman besin alerjisi olarak tanımlanmaz. Besin intoleransı veya besin aşırı duyarlılığı ( alerjisi) olabilir. Çocuklarda en sık görülen besin alerjisi İnek sütü alerjisidir. Bunu yumurta alerjisi ve yer fıstığı takip eder. Süt, yumurta, yer fıstığı, kuruyemiş, balık, soya ve tahıl çocukluk dönemindeki besin alerjilerinin % 90’dan sorumludur. Süt ve yumurta alerjisi olan çocukların yarısı bu alerjiyi 3-5 yıl içinde atlatır. Aksine yer fıstığı ve deniz ürünlerine alerjisi olan çocukların %80 oranında yaşam boyu alerjisi devam eder. 

          Besin Alerjisi Nasıl Gelişir: Besinler vücudun karşılaştığı en yabancı (antijenik) maddelerdir. Barsağa giren bu kadar fazla yabancı madde bağırsakta bulunan lenf dokusu tarafından tanınır ve zararlı ve zararsız besinlerin ayrımını yapar. Küçük bebeklerde mide asidi, bağırsak enzimleri ve bu ımmunolojik bariyerler yeterli gelişmediğinden besin antijenleri tam olarak ayrıştırılamayıp fazla miktarda antijenin kana geçişine izin verilir.  Bu antijenlere karşı vücutta gelişen savunma elemanı ( antikor) oluşur. Buna ilk duyarlanma denir. Aynı besin maddesi ile tekrarlı karşılaşma sonucu vücutta istenmeyen aşırı tepkiler olur. 


Besin Alerjisinde Hangi Belirtiler Görülür: 
          Besin alerji bulguları alerjinin gelişimine ( Alerjik veya alerjik olmayan yol) ve hedef organa göre farklı klinik şekilde görülebilir.  Tek sistemde ( örneğin deride) görülebileceği gibi aynı anda bir çok sistemde ağır tepkilerede ( anaflaksi) neden olabilir. 

  • Bağırsak bulguları: Tipik olarak huzursuzluk, ishal, kusma, kilo alımının kötü olması ile belirti verir. Bu tür hastalarda tanı için besine özgü IgE veya deri testinin çok yararı yoktur. 
  • Deri bulguları: Besin alerjisinde en sık görülen bulgu alerjik egzemada denen atopik dermatittir.  Alerjik dermatit olan olan bebeklerde ilerde astım gelişme ihtimali mevcuttur. 
  • Solunum bulguları:  Bir çok ebeveyn izole burun akıntısı alerjik nedenle olduğu düşünülerek doktora gitmektedir. Ancak yapılan çalışmalarda burun akıntısı yanında göz çevresinde kaşıntı, gözlerde yaşarma, hapşırma şeklinde şikayetler birlikte olduğu görülmüştür.  

          Besin alerjileri içinde en çok korkulan anaflaksi dediğimiz ciltte kaşıntı şişlik, bunu takiben tansiyon düşmesi, nefes darlığının oluşması ve kalp durmasındır. Acil bir durumdur dakikalar içinde hastaneye götürülmesi gerekmektedir. 

TANI:
          Bir çocuğun şüpheli besin alımından sonra vücudunda reaksiyon gelişti ve ailenin verdiği hikaye ile besin alerjisi olduğu şüphe edilen hastadan ilk önce kan da besine özgü spesifik IgE bakılır. Bu testle her zaman alerji varlığı kesin olarak kanıtlanamaz. Şüpheli vakalarda cilde delme yöntemi ile deri testi yapılır. 
          Bazı çocuklarda tüm testler negatif çıkabiliyor ancak alerjik olduğu şüphelenilen gıda alımından sonra reaksiyon gözlenen hastalara yükleme testi yapılır. 

TEDAVİ
          Besin alerjisi hafif ise sıklıkla ağızdan verilen basit alerji şurupları ile tedavi edilebilir. Eğer ani tepki ağır ise o zaman kortizonla müdahale gerekebilir. Çok ağır reaksiyonların beklendiği hallerde hastanın veya sorumlu kişinin yanında hazır epinefrin adı verilen bir iğne taşıması gerekir. Bu konuda önceden eğitilmiş olan kişinin sorumlu gıda tüketildikten sonra en kısa sürede iğneyi hastaya uygulaması şarttır
Çocukluk döneminde alerji yapan inek sütü, yumurta, buğday vb gibi alerjiler 3-5 yıl içinde atlatma ihtimali çok yüksektir. Deniz ürünleri fıstık alerjileri geç çocuklukta ortaya çıkar ve hayat boyu devam etme ihtimali yüksektir. 

Dr. Süleyman NAZOĞLU
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı

Facebookta Paylaş Twitter Paylaş Whatsapp Paylaş

Alerji